Αρχαία Νομίσματα: τύποι, βάρη και αξία μετάλλου

Αρχαία ελληνικά, ρωμαϊκά και βυζαντινά χρυσά και αργυρά νομίσματα — οι βασικοί τύποι, τα τυπικά τους βάρη και η σημερινή αξία του πολύτιμου μετάλλου που περιέχουν, με βάση την τρέχουσα τιμή χρυσού και αργύρου (ενημέρωση κάθε 15 λεπτά).

⚠️ Σημαντικό: οι τιμές δείχνουν μόνο την αξία του μετάλλου (αξία τήξης). Η συλλεκτική / νομισματική αξία ενός γνήσιου αρχαίου νομίσματος είναι σχεδόν πάντα πολύ μεγαλύτερη — συχνά δεκάδες έως εκατοντάδες φορές — ανάλογα με τη σπανιότητα, τη διατήρηση και τη ζήτηση.
ΝόμισμαΜέταλλοΤυπ. βάροςΚαθαρότηταΑξία μετάλλου
Αρχαία ελληνικά νομίσματα
Χρυσός στατήρας (Φιλίππου Β΄ / Αλεξάνδρου)
Ελληνικό, 4ος αι. π.Χ. · Μακεδονικός χρυσός, σχεδόν καθαρός
Χρυσός8,6 g98%1.019 €
Αργυρό τετράδραχμο (αθηναϊκή «γλαύκα»)
Ελληνικό, 5ος αι. π.Χ. · Το εμβληματικό νόμισμα των τεσσάρων δραχμών
Άργυρος17,2 g98%30,59 €
Αργυρή δραχμή (αττική)
Ελληνικό, 5ος αι. π.Χ. · Καθημερινό νόμισμα υψηλής αξίας
Άργυρος4,3 g97%7,57 €
Ρωμαϊκά νομίσματα
Αυρεύς (Αυγούστου)
Ρωμαϊκό, ~15 π.Χ. · Πρώιμος αυτοκρατορικός χρυσός
Χρυσός7,8 g99%934 €
Δηνάριο (Αυγούστου)
Ρωμαϊκό, ~15 π.Χ. · Πρώιμο δηνάριο, υψηλή περιεκτικότητα σε άργυρο
Άργυρος3,9 g98%6,94 €
Αντωνινιανός (Καρακάλλα)
Ρωμαϊκό, 215 μ.Χ. · «Διπλό δηνάριο», ήδη μόλις ~50% άργυρος
Άργυρος5,1 g50%4,63 €
Αντωνινιανός (Γαλλιηνού)
Ρωμαϊκό, ~265 μ.Χ. · Το τέλος της υποτίμησης: ~4% άργυρος
Άργυρος3,5 g4%0,25 €
Σόλιδος (Κωνσταντίνου)
Ρωμαϊκό, 309 μ.Χ. · Το νέο, σταθερό χρυσό πρότυπο
Χρυσός4,5 g99%539 €
Βυζαντινά νομίσματα
Νόμισμα / σόλιδος
Βυζαντινό, 6ος–10ος αι. · Σταθερό στα ~4,5 g για σχεδόν 700 χρόνια
Χρυσός4,5 g97%528 €
Υποτιμημένο νόμισμα
Βυζαντινό, ~1080 · Η κατάρρευση του χρυσού τον 11ο αιώνα
Χρυσός4,4 g25%133 €
Υπέρπυρον (μεταρρύθμιση Αλεξίου Α΄)
Βυζαντινό, 1092 · Μετά τη μεταρρύθμιση, ~20,5 καράτια
Χρυσός4,45 g85%458 €
Χρυσή λίρα Αγγλίας (σύγχρονη)
από το 1817 · Το γνωστό σημείο αναφοράς — δες την τιμή της
Χρυσός7,99 g92%886 €

Υπολογισμός: τυπικό βάρος × καθαρότητα × τρέχουσα τιμή ανά γραμμάριο. Σήμερα: χρυσός 120,96 €/g, άργυρος 1,81 €/g — τελευταία ενημέρωση: 2026/09/26 03:45. Τα βάρη και οι καθαρότητες είναι ενδεικτικά· τα πραγματικά νομίσματα διαφέρουν ανά νομισματοκοπείο, ηγεμόνα και φθορά. Το ήλεκτρο (φυσικό κράμα χρυσού–αργύρου των πρώτων λυδικών νομισμάτων) δεν περιλαμβάνεται, καθώς η αναλογία του ποικίλλει.

Η υποτίμηση του αργύρου στη Ρώμη

Το ρωμαϊκό δηνάριο ξεκίνησε ως σχεδόν καθαρό ασήμι. Μέσα σε δυόμισι αιώνες, οι αυτοκράτορες μείωναν συνεχώς την περιεκτικότητά του σε άργυρο για να καλύψουν τα έξοδα του κράτους: από ~98% επί Αυγούστου, σε ~50% όταν ο Καρακάλλας εισήγαγε τον αντωνινιανό (215 μ.Χ.), και μόλις ~4% την εποχή του Γαλλιηνού (~265 μ.Χ.). Είναι, στην ουσία, ο πληθωρισμός σε μεταλλική μορφή — σχεδόν 1.800 χρόνια πριν καθιερωθεί η ίδια η λέξη.

Ο σόλιδος: το «δολάριο» του Μεσαίωνα

Ο χρυσός σόλιδος που καθιέρωσε ο Μέγας Κωνσταντίνος (309 μ.Χ.) διατήρησε το βάρος και την καθαρότητά του — περίπου 4,5 g σχεδόν καθαρού χρυσού — για κοντά 700 χρόνια, κάτι μοναδικό στη νομισματική ιστορία. Η σταθερότητά του κατέρρευσε μόλις τον 11ο αιώνα, όταν το βυζαντινό νόμισμα υποτιμήθηκε δραματικά. Η μεταρρύθμιση του Αλεξίου Α΄ Κομνηνού το 1092 αποκατέστησε εν μέρει την αξία, με το νέο υπέρπυρον (~20,5 καράτια).

Σχετικά

Τιμή χρυσού · Τιμή χρυσής λίρας Αγγλίας · Τιμή ασημιού